Torbiele.

Kaszak (atheroma) Jest to najczęściej spotykana torbiel, wywodząca się z dystalnej części mieszka włosowego (lejka), występująca pod postacią okrągłych podskórnych guzków i guzów o wielkości od kilku milimetrów do kilku centymetrów. Jest ona wypełniona mieszaniną keratyny, łoju i cholesterolu, a na jej szczycie widoczny jest często otworek, będący pozostałością po zaczopowanym mieszku. Zmiany mogą ulegać zakażeniu. Najczęściej występują na twarzy, także w innym umiejscowieniu. Leczenie polega na wycięciu całej torebki, ponieważ może dojść do odrostu torbieli. Najczęściej wycięcie wykonuje się z cięcia prostego, a w przypadku nadmiaru skóry – wrzecionowatego, na szczycie guza, wzdłuż linii napięcia skóry (linie Langera). Można próbować usunąć torebkę po wykonaniu drobnego otworka sztancą lub nacięcia o długości 5 mm, po wyciśnięciu treści, dzięki czemu pozostaje tylko niewielka blizna. W przypadku zainfekowania torbiele stają się gorące, zaczerwienione i bolesne. Zakażone torbiele należy naciąć w celu ewakuacji treści, a ich wycięcie powinno zostać odroczone do czasu ustąpienia stanu zapalnego.

Prosak (milium, milia) Drobna, położona podnaskórkowo torbiel średnicy 1-3 mm.Występuje jako niewielki biały guzek, bez połączenia z powierzchnią skóry. Prosaki mogą rozwijać się samoistnie, po różnych urazach, lub w wyniku uszkodzeń posłonecznych. Wystepuja najczęściej na twarzy. Leczenie polega na nacięciu skalpelem nr 11 lub igłą i wyciśnięciu treści, np. z zastosowaniem specjalnego ekstraktora. Usunięcie licznych prosaków ułatwia starcie powierzchownej warstwy skóry (dermabrazja)

Zaskórnik (comedo) Drobna torbiel powstająca w wyniku zatkania ujścia mieszka przez nadmiernie proliferujące keratynocyty.Drobne guzki z masami łojowo-rogowymi wydostającymi się na powierzchnię skóry, przebarwionymi na szczycie w wyniku procesów utleniania.Zaskórniki tworzą się w okolicach łojotokowych, w których występują liczne gruczoły łojowe: na twarzy, w okolicy mostkowej, na plecach.Leczenie polega na wyciśnięciu treści, możliwie z torebką, po wstępnym rozmiękczeniu. Zewnętrznie stosuje się preparaty komedolityczne (retinoidy, nadtlenek benzoilu, kwas azelainowy). W leczeniu ogólnym wykorzystuje się także pochodne syntetyczne witaminy A.

Torbiel skórzasta (cystis dermoidalis) Jest to wrodzona (rozwojowa) torbiel podskórna, powstająca w miejscu połączenia nabłonka zarodkowego, ujawniająca się w dzieciństwie. Występuje jako kopulasty guzek podskórny o średnicy 0,5-5 cm, najczęściej na twarzy, szczególnie w okolicach oczodołów, linii pośrodkowej nosa i szyi, okolicy zamałżowinowej, rzadziej na narządach płciowych. Wykonuje sie wycięcie chirurgiczne.

Torbiel śluzowa jamy ustnej (cystis mucosae oris, mucocele) Jest to przejrzysty guzek o niebieskawym zabarwieniu, występujący w obrębie błony śluzowej jamy ustnej. Należy do torbieli rzekomych. Zmiana powstaje w wyniku uszkodzenia przewodu ślinowego wyprowadzającego, zwykle na błonie śluzowej wargi dolnej (ryc. @).

Torbiel maziówkowa (cystis synovialis, ganglion) Częsty guz podskórny rozwijający się z uwypuklenia wyściółki maziówkowej stawu.Miękki, elastyczny guz o średnicy do 3 cm, pokryty niezmienioną skórą, rozwijający się nad stawami. Lokalizacja: Okolice stawów, najczęściej nadgarstka, kolana i dołu podkolanowego (torbiel Bakera).Leczenie: Wycięcie chirurgiczne, przy wycinaniu należy dotrzeć do ujścia torbieli do torebki stawowej, co może nastręczać trudności. Pozostawienie nieusuniętej części torebki może się przyczyniać do nawrotu.

Torbiel śluzowa palca (cystis mucoidalis digitorum, myxoid digital cyst) Stanowi odpowiednik ganglionu zlokalizowanego nad małymi stawami. Wystepuja jako niewielki, czasem bolesny, przeświecający guzek o zabarwieniu skóry otaczającej, wypełniony galaretowatą treścią, często z towarzyszącą podłużną bruzdą paznokcia.Lokalizacja: Części dystalne powierzchni grzbietowej palców rąk, szczególnie okolice wału bliższego paznokci oraz dalszego stawu międzypaliczkowego, rzadziej w obrębie stóp.Leczenie: Wycięcie chirurgiczne, częściowo razem ze skórą nad torbielą, ułatwia nastrzyknięcie wnętrza torbieli np. błękitem metylenowym. Należy usunąć podstawę torbieli, mogącą się komunikować z dalszym stawem międzypaliczkowym. Zamknięcie ubytku można wykonać za pomocą płata przełożonego (transponowanego) z sąsiedztwa, z pozostawieniem ubytku wtórnego do samoistnego zagojenia.

Torbiel włosowa (tricholemmal cyst, cystis pilaris), kaszak (atheroma) Torbiel rozwijająca się z zewnętrznej pochewki włosa.Często spotykane kopulasty miękkie elastyczne guzki o średnicy średnicy 0,5-4 cm, zlokalizowane na skórze owłosionej głowy. Zmiany często są mnogie, występują znacznie częściej u kobiet, często rodzinnie.Leczenie: wycięcie chirurgiczne.